sim
materace
Wiadomości Pożary 65. rocznica wyzwolenia Koła

65. rocznica wyzwolenia Koła

19-01-2010 23:08 | Źródło: | Wyświetleń artykułu: 7,963 | Komentarzy: 6
Jubiler Euro Koło
65. rocznica wyzwolenia Koła
Foto:
W środę 20 stycznia wspominamy 65. rocznicę wyzwolenia miasta Koła przez żołnierzy Armii Czerwonej. Warto zatem powrócić do wydarzeń sprzed ponad sześciu dekad i przypomnieć, jak przebiegały ostatnie dni II wojny światowej na Ziemi Kolskiej. Punktami zwrotnymi II wojny światowej były głównie dwa wydarzenia: klęska hitlerowców pod Stalingradem (1943 r.) oraz lądowanie Aliantów w Normandii (1944 r.). W związku przesunięciem się linii frontu na tereny dawnej II Rzeczypospolitej, Niemcy przystąpili do budowy – w okolicach Koła – umocnień w postaci bunkrów i rowów przeciwczołgowych. Według niemieckich planów Koło miało być, obok Torunia, najsilniejszym punktem oporu, na którym zatrzyma się sowiecka armia. W styczniu 1945 r. Niemcy rozpoczęli swoją ewakuację w miasta i powiatu kolskiego w głąb Rzeszy. W nocy z 17/18 stycznia Sonderkommando obozu zagłady w Chełmnie nad Nerem podpaliło pałacyk we wsi oraz dokonało rozstrzelenia pozostałych kilkudziesięciu znajdujących się tam Żydów. 20 stycznia, niejako z marszu, zdobyta została Kłodawa. W ulicznych walkach o to miasto zginęło 12 żołnierzy radzieckich. Nie powiodło się zdobycie Koła w tak łatwy sposób, jak Kłodawy. Walki o miasto były niezwykle zacięte. Żołnierzom Armii Czerwonej natarcie szczególnie utrudniał liczny garnizon niemiecki, a także rozbudowany system umocnień polowych – w okolicach cegielni na ulicy Nagórnej. Tam, w czasie szturmu, zginęli sierż. Mikołaj Nosula i mł. lejtnant Władimir Lewakow, którzy własnymi ciałami zasłonili strzelnice bunkrów okupanta. Po zakończeniu działań wojennych zostali pochowani w Mauzoleum Żołnierzy Radzieckich w Warszawie, pośmiertnie odznaczono ich tytułem Bohaterów Związku Radzieckiego oraz zostali patronami ulicy w Kole – przemianowanej później na ulicę Bogumiła. W walkach o Koło zginął także Polak – żołnierz Armii Czerwonej – Antoni Sonta. Jego symboliczna mogiła znajduje się na kolskim cmentarzu rzymskokatolickim. Ofiarami rosyjskiego ostrzału padły wieża kościoła ewangelicko-augsburskiego, a także dach świątyni ojców bernardynów i 25% budynków. W kościele klasztornym, w wyniku pożaru wznieconego przez Niemców, częściowemu spaleniu uległ ołtarz. O godzinie 16.30 /niektóre źródła podają godz. 5.00 rano/, 20 stycznia 1945 r., pierwsi żołnierze radzieccy wkroczyli do miasta. Koło zostało zdobyte przez 1006 pułk strzelców 266 Dywizji Piechoty 5 Armii Uderzeniowej, który wchodził w skład I Frontu Białoruskiego dowodzonego przez marszałka Gieorgija Żukowa. Zginęło 132 żołnierzy Armii Czerwonej. W latach sześćdziesiątych XX wieku w rejonie najcięższych walk utworzono symboliczny cmentarz. Tam ustawiono pomnik upamiętniających bohaterów 1945 r. Ponadto, w kilkunastu kwaterach spoczywają ofiary walk o wyzwolenie. Do dziś obok cmentarza wojennego, także dwie kolskie ulice upamiętniają wydarzenia sprzed sześćdziesięciu pięciu lat: Poległych oraz 20 Stycznia. W dniu 20 stycznia uczcijmy pamięć 132 żołnierzy polskich, rosyjskich, ukraińskich i innych narodowości, którzy poświęcili swoje życie za wolne Koło. Pamiętajmy, że ponieśli największą możliwą ofiarę za wyzwolenie zupełnie obcego im miasta z rąk niemieckich. Za to należy im się nasz szczególny szacunek. Marcin Nowacki
W opracowywaniu tekstu wykorzystano fragmenty:

J. Burszta. „Sześćset lat miasta Koła.” Poznań 1963
K. Kasperkiewicz. „Miejsca i obiekty walki i pamięci z lat wojny i okupacji 1939-1945 w Kole i powiecie kolskim.” Koło 2004
Serwis internetowy Bohaterów Związku Radzieckiego (warheroes.ru)
Chcesz być na bieżąco? Śledź nasz portal na facebooku
Byłeś/aś świadkiem wypadku, pożaru?
Podziel się wiadomością z nami!
Skorzystaj z formularza
wyślij informacje lub zdjęcie

Kliknij i przejdź do formularza


Wyślij wiadomość

Zachowujemy anonimowość

Redakcja e-kolo.pl
Kontakt z autorem: e-kolo@e-kolo.pl
DODAJ KOMENTARZ
*dodając swój komentarz jednocześnie akceptujesz regulamin.
Pamiętaj, że dodając treść łamiącą prawo lub dobra osobiste - narażasz się na odpowiedzialność karną.
WASZE KOMENTARZE (6)
~MarcinN 20-01-2010 20:58
Panie Michale, wyraźnie podałem źródła, z których korzystałem. Więc zgodnie z jedną z nich (konkretnie prof.Burszty) podałem godzinę 16.30. Być może było inaczej i jest w owej książce podana błędna godzina.
| Zgłoś do usunięcia
~Michał 20-01-2010 16:59
Marcinek, nie o 16.30 tylko o 5 rano żołnierze radzieccy wkroczyli do Koła.
| Zgłoś do usunięcia
~Dawid I 20-01-2010 14:31
Oby więcej takich interesujących tekstów upamiętniających bogatą historię naszej małej ojczyzny, jaką niewątpliwie jest Koło. Pozdrawiam
| Zgłoś do usunięcia
~EwelinaM 20-01-2010 12:09
ciekawy artykuł ;] powodzenia w dalszej pracy ;]
| Zgłoś do usunięcia
~MarcinN 19-01-2010 23:45
Dzięki za miłe słowo... Ja tu dopiero zaczynam ;-)
| Zgłoś do usunięcia
~Lewis 19-01-2010 23:32
przyzwoicie napisane, oby tak dalej!
| Zgłoś do usunięcia